BU GÜN 12 EYLÜL SANDIKLI’NIN DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞUNUN 93.YIL DÖNÜMÜ
12 Eylül 2014
19:08
1444 Kez Okundu

sandıklı

Sandıklı ve Çevresinde Yunan zulmü: Sandıklı’nın ilk işgali 8 Ağustos  1921 yılında 24 saat , ikinci işgal 11 Ağustos 1921 yılında  yine 24 saat ile,üçüncü işgal ise 7 Eylül 1921 yılında olmak üzere 5 gün süre ile gerçekleşmiş olup 12 Eylül 1921 yılında,Şuhut’tan hareket eden Türk ordusunun yaklaşmakta olduğu haberini alan Yunan askerleri, Çiğiltepe’deki mevzilerine çekilmişlerdir.

Yunanlılar, Sandıklı’nın işgali sırasında 4 kişiyi öldürmüş, 2’si kız,4’ü kadın olmak üzere toplam altı kişinin ırzına geçmiş, 524 adet hayvan ve 2100 iaşe gasp etmiş,1620 kişi de angaryada zorla çalıştırıl-mışlardır. Başağaç köyünden Ömer Hoca’yı minareden sallamışlar,Kozluca köyünü yakarak Kör Süleyman isimli kişiyi boğazından süngü ile kesmişlerdir.

Konuyu biraz  daha açacak olursak;Yunanlıların Sandıklımızda icra ettikleri bazı zulümler şunlardır; Talat Yalaz’ın arşiv kayıtlarından tespit  ettiğine göre,Sandıklı ve çevresinde Kınık, Kırka,Kozluca,köyleri kısmen yakılmıştır.

16 Ekim 1921-27 Ağustos 1922 tarihleri arasında ise Yunanlıların Afyonkarahisar ve çevresinde çıkartmış oldukları yangınlarla ilgili olarak Genel Kurmay Başkanlığına sunulan rapora göre üç köyden başka; Körs (Gürsu-Davul Köy),Sandıközü, köylerinin de yakıldığı ifade edilmiştir.

22 Eylül 1921 tarihli askeri rapora göre ise;Sinan bey müfrezesinin taarruzu karşısında Bovadin-Çay hattında bulunan Yunan kuvvetleri Kuzey-batıya ve iki taburu ile Pazarağaç,Karacaören, Akarım(Akharım-Akmram) köylerini yakarak İnli’ye çekilmişlerdir.

10 Ağustos 1921 tarihinde Yunanlılar, Sandıklı-Hacıhan (Hacan),Başağaç ve Kılandıras (Karadirek) kesimine çekilmiş,burada 1 kişiyi öldürmüşler, Askeri kışlayı yakmışlar,Ekinhisar ile Hacan arasında bulunan dokuz köyün ekinlerini ateşe vermişlerdi.

img750

Sandıklı Kışlası’nı yakarak Karagözlerin Ali Osman’ı öldürmüşlerdir. Sandıklı’nın Sasak (sazak) mevkiinde Yunan uçaklarının inip kalkması için havaalanı yapımında,her haneden bir kişi zorla çalıştırılmıştır.

Yunanlıların, Afyonkarahisar ve çevresinde yaptıkları zulümlerin boyutu gerçekten çok büyüktür.  Afyonkarahisar genelinde Yunanlıların işgali sırasında resmi kayıtlara göre: Afyonkarahisar merkezde 221,Emirdağ ilçesinde 17, Sandıklı’da 6,Sincanlıda 204 olmak üzere toplam 448 ırza tecavüz olayı yaşanmıştır. Bu rakamlar Yunan zulmünün boyutunu gözler önüne sermektedir. Sandıklı’da iki köy tamamen,iki köy kısmen; 56 ev de tamamen yanmıştır.İhtiyaç sahipleri komisyonlardan 28 000 lira talep etmiş,1339/1923 yılında bu paranın verilmesi planlanmıştır.

img071

Yunanlılar son defa Karahisar livası merkezini 12 Temmuz 1338’de işgal etmiş ve kuvvetlerini Sandıklı,Çivril,Bolvadin,Aziziye kazalarına çekmiş ve Sakarya savaşı neticesinde Bolvadin,Aziziye ve Sandıklı kazalarından çekilerek, merkeze bağlı köylerden 115,Çivril’den 22 köyü, Çivril kazası merkezini 27 Ağustos 1338 yılına kadar işgal altında bulundurmuştur.

img066

Yunanlılar işgal sırasında ekin tarlalarını yakmanın yanı sıra,bir çok köyün ev kerestelerini alarak istihkamların yapımında ve bir kısmını da odun olarak kullanmışlardır.

12 Eylül 1921 tarihinde Şuhut’tan hareket eden Türk ordusunun yaklaşmakta olduğu haberini alan Yunan askerleri, Çiğiltepe’deki mevzilerine çekilmişlerdir. Bu çekilme sırasında Eski Kışla’yı (Yanık kışla) yakarak kaçmışlardır. 1937 yılından itibaren, uzun süre 12 Eylül tarihlerinde Sandıklı’nın düşman işgalinden kurtuluşu kutlamaları yapılmış olup sonraki yıllarda bu kutlamalardan her nedense Vazgeçilmiştir. O dönemlere ait, siyah beyaz fotoğrafları incelediğimizde bu törenlerin ilçemiz Dinar Caddesi (Yunus Emre Bulvarı) üzerinde yapıldığını görüyoruz. Belediye başkanlığı tarafından Düzenlenen törenlerde işgalden kurtuluş çeşitli figürlerle anlatılmaya çalışılmıştır. Birisinde, siyahlara bürünmüş bir kız çocuğunun temsil ettiği esaret tablosu ortadan kaldırılarak, Türk bayraklarına sarılı hali gözler önüne serilmiştir.

Peki o günlerden bu güne biz Sandıklı’lılar ,bu kutlamaları niçin ve hangi  gerekçelerle unuttuk?

Kaynak:Ali Osman KARAKUŞ/Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı, Malatya 2009

sandıklı kılıçkalkan oyunu

Ali Osman Karakuş hakkında:
Ali Osman KARAKUŞ 1977 yılı kışında Sandıklı'da doğdu. İlkokulu Bekteş Köyünde, Liseyi ise Sandıklı Lisesinde okudu. Yayın hayatına şiirle ilkokul sıralarında başladı. Şiirlerinde Ozan Çulsuz mahlasını kullanmaktadır. Türk Yurdu, Türk Yurtları, Türk Edebiyatı, Yesevi, Sevgi Yolu, Gülpınar,Ozanca,Beldemiz Afyon,Dört Mevsim Sandıklı, Pankobirlik gibi dergilerde şiir ve araştırma yazıları yayınlandı. Bunun yanı sıra uzun yıllar çeşitli yerel radyolarda sunuculuk ve kültürel proğram yapımcılığı yaptı. Yerel araştımalara ağırlık veren yazarın araştırma ve şiirleri, Sandıklı Yurt Sesi, Sandıklı Sesi, Sandıklı Yıldızı, Sandıklı Termal gazetelerinde yazı dizisi olarak yayımlandı. Şairlik yönü ağır basan yazar değişik antolojilerde de yer almıştır. Bunlardan bazıları şöyledir, Türkiye Ozanlar Antolojisi, Afyonkarahisarlı Halk Ozanları Antolojisi, Ozanlar Güldeste, Ozanlar Duygu Seli, Anonim Üç, Çam sakızı Çoban Armağanı. Sandıklı araştırmaları konusunda çeşitli komisyonlarda görev almıştır. Yayınlanmış Ortak çalışmaları: Yakamoz (Şiir) Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.1 Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.2 Gün Olur Asra Bedel Sandıklı Kilimleri Yazarın yayınlanmış diğer serleri ise şöyledir; -Elif (Şiir) -Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı -Sandıklı Folkorundan Damlalar Cilt.1 -Şifalı Frigyanın İncisi Hüdai Kaplıcaları -Oku Beni Yaz Beni / Şehitler Destanı -Yunus Emre Türbesi -Sandıklı Ulu Cami -Tarihi Sandıklı Hisarı -Hüdai Kaplıcaları -Akdağ Tabiat Parkı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle ilgili Halk İnançları Cilt.1 -Dediler ki Vatan Sağolsun, Sandıklı'lı Şehitlerimiz. Araştırma çalışmaları devam eden yazar çeşitli bilimsel toplantılarda Sandıklı ile ilgili bildiriler sunmuştur. 2011 yılında yapılan Sandıklı Araştırmaları Sempozyumunda düzenleme kurulu üyeliğini de yapan yazar,“Sandıklı Türbeleri ve Halk Kültürüne Etkileri” isimli bir bildiri sunmuş olup sempozyum bildirileri Ege Üniversitesi tarafından aynı isimle kitaplaştırılmıştır. Yazarın hazırlığı tamamlanmış baskıya hazır eserleri ise şöyledir; -Geçmiş Zaman olur ki Fotoğraflarla Sandıklı Cilt.3 (Komisyon) -Şeyh Safa Hayatı ve Divanı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle İlgili Halk İnançları Cilt.3 -Sandıklı Yöresinde Mani Söyleme Geleneği ve Sandıklı Halk Manileri -Sandıklı Efsaneleri -Sandıklı ve Çevresinde Masal Söyleme Geleneği ve Sandıklı Masalları -Sandıklı Folklorundan Damlalar-2 -Gurbette Yalnız bir Şair, Sandıklı'lı Fikri -Sandıklı'lı Şair ve Yazarlar Antolojisi -Sandıklı ve Çevresinde Eğlence Kültürü (Çocuk ve Yetişkin Oyunları) -Sandıklı ve Çevresinde Köy Odası Geleneği -Han Buyruğu (Şiir) -Zemheride Açan Çiğdem (Şiir) -Köyden Şehre Mektuplar (Şiir) -Sandıklı'da Sporun Dünü Bu günü -Kaybolan Değerlerimiz -Sandıklı Halkevi Kuruluş ve Faaliyetleri -Şiirlerle Sandıklı Antolojisi -Hikayeli Sandıklı Türküleri ve Yeni Türkü Derlemeleri Araştırması devam eden çalışmaları: -Sandıklı ve Çevresinde Halk Hekimliği ve uygulamaları -Tarih ve Folklor Açısından Kasaba ve Köylerimiz / -Sandıklı'da Kitabeli Yapılar ve Sandıklı Kitabeleri -Sandıklı ve Çevresinde Halk İnançları ve Uygulamaları -Meşhur Lakaplar ve Hikayeleri -Sandıklı Sözlüğü gibi araştırma çalışmaları devam etmektedir. Araştırmaya olan merakı ile ortaokul sıralarında Osmanlı Türkçesini öğrendi. Öğrenim hayatına ise Anadolu Üniversitesi Tarih Fakülte- sinde devam etmekte olan yazar halen Dinar Pancar Ekicileri Kooperatifi Sandıklı Satış Mağazasında görevli olup evli ve üç çocuk babasıdır.

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

sikiş
Blue And Black WP Theme