EBRU (EBRİ) NE DEMEKTİR?
07 Mayıs 2014
10:43
2602 Kez Okundu

EBRU (EBRİ) NE DEMEKTİR?

Ustaların ve aslına uygun olarak yapılmış Geleneksel Türk Ebrusu eserlerine bakıldığında buluta benzeyen renk kümelerine rastlanır.Ebri Farsça bulutumsu, bulut gibi anlamını taşımaktadır.Ancak ebru kelimesi daha ahenkli bulunduğundan zaman içinde Ebru şeklinde telaffuz edilmeye başlanmıştır.

EBRU SANATI TARİHİ

Ebru sanatının ne zaman ve hangi ülkede ortaya çıktığı bilinmemekle beraber bu sanatın doğu ülkelerine özgü bir süsleme sanatı olduğu düşünülmektedir. Bazı kaynaklara göre Türkistan’daki Buhara kentinde doğmuş ve İran yoluyla Osmanlılara geçmiştir. Batı taraflarında ebru “Türk Kağıdı” ya da “mermer kağıt” olarak adlandırılmaktadır.

Kaynaklara göre Osmanlı döneminde bir çok ebruzen yetişmiştir. Bu dönemde ebrulu kağıtlar kaynaklara göre devlet belgeleri ve resmi yazışmalarda zemin olarak kullanılmıştır. Buradaki başlıca amaç estetik değerlerin yanı sıra tahrifat girişimini engellemektir ki; bugün çek, senet ve kağıt paralar üzerindeki karmaşık desenlerin mantığı buna dayanmaktadır.Kağıt süsleme sanatlarının en güzellerindendir.Eskiden sadece kağıt üzerine çalışılan,kitap ciltlerinde yan kağıdı ve eski yazı kenarlarında kullanılan Ebru sanatını,günümüzde hemen hemen her yerde görebilmekteyiz. Ebruya; hat,tezhip,minyatür,resim eşlik etmektedir.Sadece kağıtla sınırlı kalmayıp;cam,plastik,keçe,seramik,sedef vs. materyallerde uygulanmaktadır.Eskiden taklidin ve sahteciliğin önüne geçmek için önemli yazışmalar,ebru kağıdı üzerine yazıldığı kaynaklarda bulunmaktadır.En ufak bir tahrifat ebruya zarar vereceği gibi onarım işlemi,düzeltmeler mümkün değildir.

Binlerce kağıt kullanılarak ebru yapsanız bile bir ebrunun aynısını asla yapamazsınız.Birebir aynı ebruyu yapmak mümkün olmadığı gibi her ebrunun sadece bir kez yapılabildiği muhakkak bir gerçektir.Eskiden Ebru sanatının sırları gizli tutulmuş ve Ebru sanatını bilen çok az kişi olduğu kaynaklarda belirtilmiştir.Günümüzde halen eski kaidelere uyan sanatçılar yar olsa da,gelişen teknoloji sayesinde bilgi, döküman paylaşımları ve iyi ebru hocalarının varlığı bu sanata her geçen gün yeni bir ebru sevdalısını dahil etmektedir.

Mülayim,zarif bir sanattır ebru…Sabır ve tahammülü öğretir, içtihatı olgunlaştırır.Genellikle Ebru sanatı çalışırken Ney sesi eşliğinde ebru yapmayı tercih ederiz.Ney sesinin dinlenilmesinin sebebi ise insanı günlük yorgunluk ve stresini alarak sadece sanatı düşünmeye,teknenin bize iyi bir ebru vermesine yardımcı olur.Ayrıca kullanılan boyanın renk tonlarından ,fırçaya vuruluş şeklinden,yapılan ebrunun kağıda alınması esnasındaki kağıt kıvrılışı insanın ruh halinin tekneye yansıması ve bizim ebruyu yapan kişiyle ilgili nasıl bir ruh haline sahip olduğunu anlamamıza yardımcı olur.

EBRU SANATINDA KULLANILAN MALZEMELER NELERDİR?
Kağıt:

35×50 cm. ve 80-90 gr. 1.hamur kağıt kullanılır. Daha ince kağıtlarda ebrulu kağıt kuruduktan sonra bombe yapmaktadır.

Tekne:

Galvanizli,ahşap veya emaye olarak yaptırılır.Ebatları kağıdın boyutlarından iki (2) mm. Daha büyük olmalıdır.

Fırça:

     Gül dalından ve at kuyruğundan fırça yapılır.Gül dalları 25-30 cm. boyunda kesilir.4 cm boyundaki at kuyruğu bir miktar alınıp avucun içine yerleştirilir ve yayılır.Gül dalının 2 cm.

Ucundan taşacak şekilde konulur ve avuç kapatılır.Böylece at kıllarının dalın etrafını sarması sağlanmış olur.Misinayla sıkıca bağlanır.Fırçanın ucu makas veya maket bıçağıyla düzeltilir.

Boyalar:
Ebru boyaları genelde toprak kökenli boyalardır. İstenilen topraktan da boya elde edilebilir. (Bu boyalar suda erimez ve dibe çöker .) Su da eriyen, suyu boyayan, boyalarla ebru yapılmaz.
Boyaların ezilmesi: Toz boya mermer yada kalın bir cam üzerine bir miktar konur mümkünse mermerden yapılan bir el taşı (disteseng) ile sekiz şekli çizilerek, bastırarak iyice ezilerek incelmesi sağlanır. (Mermer üzerinde ezilecekse önce açık renkli boyalar ezilir.)İçine kaynatılan hayvan ödünden koyulur,buna da boyayı terbiye etme denir.
Sığır Ödü:
Kasaptan veya mezbahaneden sığır ödü alınır. Bir metal kap içerisine konur bu kap su dolu bir başka metal kaba konur ve ocağın üzerine konur (benmari Metodu) yaklaşık 20dakika alttaki su kaynatılır ödlü kapta biriken köpükler atılır. Öd soğuduktan sonra tülbentten süzülür kavanoza konur, öd kullanmaya hazırdır. Ödün işlevi; boyaların parçalanmasını ve kitreli suyun üzerinde açılmasını sağlamaktır.
Kitre:
Suyun yoğunluğunu arttırmak için suyun içerisine kitre konur. Bir avuç (40-50 gr) kitre bir kovaya konur üzerine iki litre su konur ve bir gün beklenir. Kitre, şişer iyice yoğrulur. Tekrar su ilave edilir birkaç saat beklenir tekrar yoğrulur. Yaklaşık 8-9 litre su konuncaya kadar bu işlem devam eder. Bu normalde iki- üç günü alır. ( Eğer bu kadar beklemek istemiyorsanız bir sopa yardımıyla çok iyi karıştırarak bir günde hazır hale getirebilirsiniz ama normal seyrinde hazırlamak daha problemsiz olur..) Kitre tamamen eriyince, amerikan beziyle süzülerek tekneye alınır. Kitre bir süre teknede bekletilir. Birkaç defa süzülür. Tortular ve erimeyen kitreler varsa bunlar torba içinde bırakılır. Bu teknedeki kitre genelde yoğundur. Kitre koyu olursa boyalar açılmaz eğer sulu olursa çok fazla açılır, renkler açık olur ve boyalar kağıttan akabilir. Bu teknenin üzerine boş birkaç gazete kağıdı kapatıp alınarak, yüzey gerilimi alınır.

Biz:

Kitre üzerine atılan,damlatılan yada yine bizle bırakılan boyaya şekil vermek için kullanılan çeşitli kalınlıklardaki iğnelerden,tellerden yada çivilerden yapılan malzemelerdir.Paslanmaz özellikte olması önemlidir.

Dip Not: Kullanılan tüm malzemeler doğal olarak hazırlanmış malzemelerden kullanılırsa boya,öd ve kitrenizin kullanım ömrü daha uzun olacaktır.

Ebru sanatını gerçek anlamda uygulamak ve öğrenmek isteyen kişiler kendilerine bu sanatı sevdirecek,çıraklığını yapacak ve ustalığa giden adımları atmak için sabır,özveri göstermek en önemli unsurlardan biridir.

İyi bir ebru sanatkarı olmak için ebruyla ilgili bilgisi olan bir öğretmenden,bir ustanın çıraklığını yapmak gelenektendir.Kişi sanatının ehli bile olsa asla ‘ben çok iyi bir ebruzenim’ demez.Sürekli yenilik içindedir.

Kendi adıma ben bu anlamda tecrübeli insanlarla karşılaştım.Ebru yapmak azim ister,sabır ister,büyük bir özveri ister.Ebru kursu katılımlarına bakıldığı zaman büyük bir çoğunluk sabırsızlıktan dolayı kursu bıraktığı veriler olarak göz önündedir.Çünkü; eğer söylediğim gibi iyi bir ebru yapmak istiyorsanız doğal malzeme olan boyaların karışması 4-5 ay hergün karıştırılarak elde edilmektedir.

İlkokul yıllarımda kara kalem ile Resim dalına olan yeteneğimi keşfeden,boş zamanlarında Resim Sanat Dallarıyla ilgili kendimi geliştirmem için çaba sarf eden,manevi anlamda elinden gelen tüm çabayı gösteren,daha sonra ebruya ilk adımlarımı atmama vesile olan ve İlkokul yıllarımdan şuan ki zamana kadar bilgisini,yardımını benden hiç esirgemeyen Sayın ; Ali EREN öğretmenime, lise hayatımda sürekli resimle bütünleşmemi sağlayan Sayın; Hanife KILIÇ hocama,Ebru sanatıyla ilgili idollerimden biri olan,bildiği tüm bilgisini bana her daim aktarmaya çalışan,hayatın gerçeklerini her zaman hatırlatan,ağabeylerimden farksız olan Sayın ;Mehmet ÖĞLEK hocama şükranlarımı sunuyorum.Sizleri tanımak,sizin öğrenciniz olmak ve bilginizi hiçbir zaman esirgemediğiniz için kendimi çok şanslı hissediyorum.Emekleriniz için teşekkür ederim…

Yazıyı Mehmet ÖĞLEK hocamın her zaman bana hatırlattığı ve biz Ebru gönüllülerinin kullandığı,diğer ebruyla ilgili yazımın başlığıyla tamamlamak isterim.

‘ Hayat Toprakta Başlar,Toprakta Biter

     Ebru Sanatı,Battalda Başlar Battal da Biter’

 

DSC_0958                                    DSC_0968

 

DSC_0959

 

 

 

Yasemin TOPKOÇ hakkında:
Yasemin TOPKOÇ 1988 yılında Sandıklı’da doğdu. İlkokul,Ortaokul ve Lise eğitimini Sandıklı’da tamamladıktan sonra Afyon Kocatepe Üniversite Meslek Yüksek Okulunda Çocuk Gelişimi Bölümünü tamamladı. Ön Lisans Diplomasını aldıktan sonra 2008 ikinci yarı yıl eğitim-öğretim dönemine kadar Sandıklı’da Atatürk İlköğretim Okulunda,2009 birinci yarı yıl eğitim-öğretim döneminden sonra 2011 yılına kadar Hatice Turan Anaokulunda,2012 yılında Mehmet Akif Ersoy İlköğretim okulunda,2013 yılında Yunus Emre İlköğretim okulunda Okul Öncesi Öğretmeni olarak görev yapmıştır Şu anda ilgi duyduğu alanlarla ilgili olarak Halk Eğitim Merkezi bünyesinde Sandıklı Devlet Hastanesi,Kredi Yurtlar Kurumunda Ebru Sanatı ve Model Uçak Yapımı Öğretmeni olarak,Mehmet Akif Ersoy İlkokulu,Miralay Reşat Bey İlkokulu,Ahmet Yumak Anaokulunda bağımsız olarak Afyon Yöresi ve Teke Yöresi Halk Oyunları kursları vermektedir.Bu zaman diliminde bölümüyle ilgili alanlar ve ilgi duyduğu alanlarda kendisini yetiştirmiştir. *Afyon Kocatepe Üniversitesi İtalya (Bilişim Kardeşliği)Projesi, 2008 Okul Öncesi Eğitim Sempozyumu ,Merfes’08 Mermer ve El Sanatları Sempozyumu,Usta Öğretici Oryantasyon Semineri , Nlf ile Pozitif Düşünce Alışkanlığı Semineri, Hızlı Okuma Semineri ,Ses ve Yazma Eğitimi Semineri , İlköğretime Hazırlık Semineri , Hikaye Anlatım Teknikleri Semineri, Müzik,Ritim,Dans Eşliğinde Orff Yaklaşımları Semineri, Çocuklarda Sorumluluk Eğitimi Semineri , Zor Velilerle İlişkileri Yönetme Semineri , ‘’Bana Marka Olmayı Anlat’’ konulu çalıştay, Afyonkarahisar Kobi Zirvesi,Afyon Kocatepe Üniversitesi Bilişim Çadırı,Linux ve Özgür Yazılım Semineri,Orta Okul-Lise-Üniversite Lisanslı Voleybol Orta Oyuncusu,Voleybol Hakemliği Kursu,Gitar Kursu,Resim Kursu,Diksiyon Kursu,Resim Kursu,Drama Kursu,Oyun Hamuru,Seramik Kursu,Model Uçak Rehber Öğretmenlik Kursu,Ebru Kursu,Ahşap Boyama Kursu,On Parmak Hızlı Klavye Kursu,Halk Oyunları Kursu ve Halk Oyunları Usta Öğreticilik Kursu,Resim Yarışmaları,Kompozisyon Yarışmaları ,Başarı ve Katılım Belgeleri bulunmaktadır.
"EBRU (EBRİ) NE DEMEKTİR?" yazısına 13 yorum yapılmış
  1.  
    medine

    Canim cok beğendim yaptigin hersey cok güzel ve hayran bırakıyor. Başarılarinin devamini dilerim canim benim…

  2.  

    Yasemin Hanım.Başarılarızın Devamı dilerim.

  3.  
    Akü

    Yasemincim Üniversiteden selamlar seninle gurur duyuyoruz…Senin gibi nice öğrencilerimizi görmek bize nasip olur inşallah.Ailene Selamlar…

  4.  
    emine

    Canim harikasin yaptigin ebrular bnde ve arkadaslarimda hayranlik yaratiyor. Hersey gönlünce ve guzel olsun basarilar canim

  5.  
    ümit

    EBRU şu bizim yaseminin yaptığı şey demek 😀 o kadar hayattan kopmuş insanlara verdiği önemle hastahanemiz de diyalizdeki biricik kardeşlerimize ebruyla verdiği moralle bir ömür paylaşırcasına verdiği hizmetlerle güzelim sandıklımızda ki en değerli nadir insanlarımızdan biridir…. hayatında başarılar dilerim yasemin hanım

  6.  
    gözde

    yasemin hanım yazılarını hep okuyorum ve çok beğeniyorum. sanatla ve ebruyla bu kadr ilgilenmeniz çok güzel.başarılar…

  7.  
    sinem

    ebruyla ilgilenmek onu doyasıya yaşamak budur bence…

  8.  
    melisa

    canım ebrularını çok beğeniriyorum ve bu azim ve bu sanat aşkına hayranım.başarılarının devamını dilerim

  9.  
    kübra

    canım başarılarının devamını dilerim

  10.  
    bahadır

    başarılarının devamını dilerim.

  11.  
    ayşenur

    başarılarının devamını dilerim canım seni daha güzel yerlerde görmek isteriz. 🙂

  12.  
    selda

    sanatla bu kdar iç içe olmak huzurdur galiba. başarılar..

  13.  
    emine

    Hayatta insanlarin hep idealleri olur ama gerceklestirecek cesaretleri hep eksiktir senin cesaretin takdire sayan cunku sanat senin idealindi basarilarindan goruyorum ki cesarette sana cok yakismis. arkadasimi tebrik ediyorum .ideallerinin ve cesaretinin devamini dilerim canim

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

sikiş
Blue And Black WP Theme