Erenler yatırı ve temizlik olgusu
19 Kasım 2012
18:38
1038 Kez Okundu

Erenler yatırı ve temizlik olgusu: İlçemiz Bekteş Köyü [1]içersinde bulunan Erenler Tepesi yöre halkı tarafından kudsiyet atfedilen önemli yatırlardan birisidir.  Yöre halkı tarafından yağmur dualarına çıkılan,ruhi sıkıntıya düşen insanlarımız tarafından ziyaret edilmektedir.[2]

Savaş zamanlarında bu tepeden top atıldığı günümüzde bile hala anlatılmaktadır.[3]

Erenler yatırının diğer türbe ve yatırlardan ayırıcı özelliği ise bazı günler çevresinde bulunan evleri ziyaret ettiğine inanılmasıdır.

Yöre halkı tarafından Cumayı akşamı olarak isimlendirilen Perşembe akşamları yatır etrafında ve dedeli olduğu kabul edilen evlerin [4]kapı zembirekleri (Kapıyı tutan diller) kendiliğinden boşalarak evlerin kapıları açılmaktadır.[5]

Bu olay yöre halkı tarafından evliyanın evlerini ziyaret ettiği şeklinde olarak açıklanmaktadır. Evlerinin kapılarının kendiliğinden sadece Perşembe akşamları açıldığını söyleyen yöre halkı bunun her Perşembe akşam namazından sonra tekrarlandığını söylemektedirler.[6]

Kapının kendiliğinden açılmasından sonra orada bulunanlar birisi selam vermişçesine “Ve Aleykümselam” diyerek Evliyanın varlığını kabullenerek üç ihlas,bir fatiha okuyarak mevtanın ruhuna armağan eder.[7]

Evliyanın evlerini ziyaret ettiğine inanan yöre halkı ev ve beden temizliğine önem vermektedir. Bu sebeple Perşembe günleri evlerinin çevresi ve ev içinde titizlikle temizlik yapılmaktadır. Evlerin temiz olmaması halinde ziyaret eden evliyanın hoş ayrılmayacağı ve başlarına çeşitli olumsuz olayların geleceğine inanılmaktadır.[8]

Bu halk inancı uygulaması günümüzde halen devam etmekte olup Perşembe günleri sabahın ilk saatlerinden itibaren bahar yada bayram temizliği gibi titizlikle temizlik yapılmaktadır.


[1] ilçe merkezine 6 km.lik mesafede bulunmakta olup nüfus bakımından ilçenin en büyük köylerindendir.

[2] Eve geçimsizliği olan ,ekonomik nedenlerden dolayı ruhi bunalıma girenler tarafından seher vaktinde abdest alınarak yatıra çıkılır ve dua edilir. (K.K.Yusuf Kara,Bekteş Köyünden olup 85 Yaşındadır.Okuma Yazma biliyor.)

[3] Özellikle Milli Kurtuluş Savaşı ,Kore ve Kıbrıs Savaşları sırasında bu tepeden kulakları sağır edecek şekilde bir ses duyulduğu ve bunun Erenler’in düşmana top atması olarak nitelendirilmektedir. K.K.Hasan Karapınar Bekteş Köyinden olup 70 Yaşındadır. Okuma yazma biliyor.

[4] Köyün mahalleleri olan Çay Mahallesi ve Orta Mahallede bulunan bazı evlerin dedeli olduğu kabul edilmekte ve aynı olayların buralarda da yaşandığı anlatılmaktadır.(K.K. Murselin Dedesi)

[5] K.K.Halil Akkuş,Bekteş Köyünden olup 70 Yaşındadır.Okur yazardır.

[6] Elife Evkaya, Bekteş Köyünden olup 80 yaşındadır.Okuma Yazma bilmiyor.

[7] Ummahan Karakuş Bekteş Köyünden olup 85 yaşındadır.Okuma Yazma bilmiyor.

[8] Halk arasında cin çarpması olarak bilinen kısmı felç, amansız hastalığa tutulma, işlerin kötü gitmesi vb.olayların meydana geleceğine inanılmaktadır.

Ali Osman Karakuş hakkında:
Ali Osman KARAKUŞ 1977 yılı kışında Sandıklı'da doğdu. İlkokulu Bekteş Köyünde, Liseyi ise Sandıklı Lisesinde okudu. Yayın hayatına şiirle ilkokul sıralarında başladı. Şiirlerinde Ozan Çulsuz mahlasını kullanmaktadır. Türk Yurdu, Türk Yurtları, Türk Edebiyatı, Yesevi, Sevgi Yolu, Gülpınar,Ozanca,Beldemiz Afyon,Dört Mevsim Sandıklı, Pankobirlik gibi dergilerde şiir ve araştırma yazıları yayınlandı. Bunun yanı sıra uzun yıllar çeşitli yerel radyolarda sunuculuk ve kültürel proğram yapımcılığı yaptı. Yerel araştımalara ağırlık veren yazarın araştırma ve şiirleri, Sandıklı Yurt Sesi, Sandıklı Sesi, Sandıklı Yıldızı, Sandıklı Termal gazetelerinde yazı dizisi olarak yayımlandı. Şairlik yönü ağır basan yazar değişik antolojilerde de yer almıştır. Bunlardan bazıları şöyledir, Türkiye Ozanlar Antolojisi, Afyonkarahisarlı Halk Ozanları Antolojisi, Ozanlar Güldeste, Ozanlar Duygu Seli, Anonim Üç, Çam sakızı Çoban Armağanı. Sandıklı araştırmaları konusunda çeşitli komisyonlarda görev almıştır. Yayınlanmış Ortak çalışmaları: Yakamoz (Şiir) Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.1 Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.2 Gün Olur Asra Bedel Sandıklı Kilimleri Yazarın yayınlanmış diğer serleri ise şöyledir; -Elif (Şiir) -Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı -Sandıklı Folkorundan Damlalar Cilt.1 -Şifalı Frigyanın İncisi Hüdai Kaplıcaları -Oku Beni Yaz Beni / Şehitler Destanı -Yunus Emre Türbesi -Sandıklı Ulu Cami -Tarihi Sandıklı Hisarı -Hüdai Kaplıcaları -Akdağ Tabiat Parkı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle ilgili Halk İnançları Cilt.1 -Dediler ki Vatan Sağolsun, Sandıklı'lı Şehitlerimiz. Araştırma çalışmaları devam eden yazar çeşitli bilimsel toplantılarda Sandıklı ile ilgili bildiriler sunmuştur. 2011 yılında yapılan Sandıklı Araştırmaları Sempozyumunda düzenleme kurulu üyeliğini de yapan yazar,“Sandıklı Türbeleri ve Halk Kültürüne Etkileri” isimli bir bildiri sunmuş olup sempozyum bildirileri Ege Üniversitesi tarafından aynı isimle kitaplaştırılmıştır. Yazarın hazırlığı tamamlanmış baskıya hazır eserleri ise şöyledir; -Geçmiş Zaman olur ki Fotoğraflarla Sandıklı Cilt.3 (Komisyon) -Şeyh Safa Hayatı ve Divanı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle İlgili Halk İnançları Cilt.3 -Sandıklı Yöresinde Mani Söyleme Geleneği ve Sandıklı Halk Manileri -Sandıklı Efsaneleri -Sandıklı ve Çevresinde Masal Söyleme Geleneği ve Sandıklı Masalları -Sandıklı Folklorundan Damlalar-2 -Gurbette Yalnız bir Şair, Sandıklı'lı Fikri -Sandıklı'lı Şair ve Yazarlar Antolojisi -Sandıklı ve Çevresinde Eğlence Kültürü (Çocuk ve Yetişkin Oyunları) -Sandıklı ve Çevresinde Köy Odası Geleneği -Han Buyruğu (Şiir) -Zemheride Açan Çiğdem (Şiir) -Köyden Şehre Mektuplar (Şiir) -Sandıklı'da Sporun Dünü Bu günü -Kaybolan Değerlerimiz -Sandıklı Halkevi Kuruluş ve Faaliyetleri -Şiirlerle Sandıklı Antolojisi -Hikayeli Sandıklı Türküleri ve Yeni Türkü Derlemeleri Araştırması devam eden çalışmaları: -Sandıklı ve Çevresinde Halk Hekimliği ve uygulamaları -Tarih ve Folklor Açısından Kasaba ve Köylerimiz / -Sandıklı'da Kitabeli Yapılar ve Sandıklı Kitabeleri -Sandıklı ve Çevresinde Halk İnançları ve Uygulamaları -Meşhur Lakaplar ve Hikayeleri -Sandıklı Sözlüğü gibi araştırma çalışmaları devam etmektedir. Araştırmaya olan merakı ile ortaokul sıralarında Osmanlı Türkçesini öğrendi. Öğrenim hayatına ise Anadolu Üniversitesi Tarih Fakülte- sinde devam etmekte olan yazar halen Dinar Pancar Ekicileri Kooperatifi Sandıklı Satış Mağazasında görevli olup evli ve üç çocuk babasıdır.

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Blue And Black WP Theme