PENTAPOLİS ŞEHİRLERİ-Diğer Firikya Kasabaları
20 Aralık 2012
09:06
1813 Kez Okundu

PENTAPOLİS ŞEHİRLERİ-Diğer Firikya Kasabaları

Pakatiana iline bağlı Epiklet (eklenmiş)Firikya adı verilen Akmonya (Ahad köy)  ilçesine  bağlı  ve  Afyonkarahisar  ili  sınırları  içindeki kasabalar  iki  bölgede  yer  almaktadır.  Akmonya’ya  bağlı   sekiz şehirden   sadece   ikisi ;  Sincanlı  ve  İhsaniye  ilçeleri  diğeri  ise Sandıklı  ve  Hocalar  ilçelerindedir.  Bunlardan  Sandıklı’da   olanı şimdi ilçe olan Hocalar ilçesine bağlı Ahırhisar (Yeşilhisar)’dadır.

d-1

Diyokliya:  Firikya  Epiklet içinde  ve  Akmonya  ilçesine  bağlı  bir kasabadır. Yeri  Hoacalar ilçesi Ahırhisar (Yeşilhisar) kasabasındadır. Şehrin  yeri  ilk  zamanlar  isim benzerliğinden dolayı Dola köy sanılmış  fakat  yapılan  araştırmalar   sonucunda   Yeşilhisar   köy camisi  kapı  içindeki  bir  şehir  yazıtından gerçek yerleşim yeri ve öreni bulunmuştur. Diyokliya Kasabası,Roma İmparatorluk çağında ve M.Avrelios Antoneinos adına bir tek sikke basmıştır. Bu  sikkenin  Mark  Orel’in  Anadolu  gezisinde  festivaline  hazır bulunduğu Akmonya ziyaretine rastladığı anlaşılmaktadır.    Akmonya  jmnaziom’unda  pehlivan  güreşleri mozayik resimleri üstünde  Kraliçe ile birlikte dikilen heykelleri bulunmuş ve Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi’ne kaldırılmıştır.Diyokliya Kasabası’nın bastığı para  üzerinde  bir  yazı    dikkat çekmektedir. Bu  yazıda “Mohoni’lilerin Diyokliyası” deyiminin bulunmasıdır. Mohoni (Mohanova) bir Eti çağı oymağı ismidir.   Ahır  Dağları’nın  güneyinde ormanlık bölge  (Yağcı  damları) içinde dağınık köyler olup bucak merkezi Diyokliya olduğu anlaşılıyor.

Likones: Kumalar Dağı’nda yerleşmiş bir Eti halkıdır. Tarihte kendilerinden Kuval halkı olarak bahsedilmektedir. Likoneslerin Kumalar Dağları’nda  birden  fazla yerleşme yerlerine saptanmıştır. Küçük Sincanlı’da Nuh  Köyünde (şimdi kasaba) yağ kandili konacak rafcıklar bulunan ve bir kiliseye ait direkler ile kilise yapısı görülmüştür.   Bir başka yerleşim yeri de  Şuhut ilçesi batısında yer alan Senir köyü deresinde bulunan binler mevkisidir. Bir başka yerleşim yeri ise  ilçemiz  Bekteş  köyündedir. Kumaların eteğinde  kurulmuş olan köyün dağ kısmında “kör” in mevkisindeki bir mağarada küçük kilise izleri vardır.   Mağara içersine çizilmiş bazı Hıristiyanlık figürleri buna apacık bir delildir. (Meryem ana ve kucağında Hz.İsa fiğürü)  Ne var ki 3-5 yıl  öncesine  kadar net olarak günümüze  kadar gelen bu resimler son yıllarda define avcıları tarafından bilinçsizce yok edilmiş günümüze ise ancak dikkatli bakınca göze çarpacak şekle gelmiştir.

Mylon: Mülon olarakta bilinen bu halkın yerleşim izleri Hisarabad’da  denilen  ilçemiz Sandıklı’da görülmüştür.  Hisar Hüyük altındaki bahçelerde  eski yapı temelleri ve bir çıplak komutan heykel gövdesi bulunmuştur.

Orina:  Firikya  Epiklet  (Akmonya  Ahad  köy) ilçesine  bağlı  bir köydür.Bir zamanlar Sandıklı’ya bağlı bir kasaba iken ilçe olduktan sonra ayrılan şimdiki Hocalar ilçesine bağlı Kozluca köyüdür. Kozluca’da bir Hüyük ve köy içinde bir kilise öreni bulunmuştur.  Kilise  pencere  sövesi  (Azizler ve ise resimli süslü) ve bir papaz mezar taşı bulunmuştur.  Bu  eserler  günümüzde  Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

Kusura:  Eti uygarlığının yıkılmasından sonra Firik istilasına uğrayan  bölge  halkı  Kuvalya  Dağı’na  (Kumalar)  çekilmiş ve burada yerleşmişlerdir.  Burası  Eti  çağının  ünlü  başkenti  Kusar  Krallığı halkı  tarafından  kurulmuştur. Tam  olarak  yeri  Kusura  Hüyük ileKumalar Dağı’nda ki kalesi arasında ve dağın eteğindedir. İsmi bugüne kadar yaşamıştır.Buradan bulunan bir ikili büst Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

Kaynak.Ali Osman Karakuş,Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı Syf.57-60 Malatya 2008

Ali Osman Karakuş hakkında:
Ali Osman KARAKUŞ 1977 yılı kışında Sandıklı'da doğdu. İlkokulu Bekteş Köyünde, Liseyi ise Sandıklı Lisesinde okudu. Yayın hayatına şiirle ilkokul sıralarında başladı. Şiirlerinde Ozan Çulsuz mahlasını kullanmaktadır. Türk Yurdu, Türk Yurtları, Türk Edebiyatı, Yesevi, Sevgi Yolu, Gülpınar,Ozanca,Beldemiz Afyon,Dört Mevsim Sandıklı, Pankobirlik gibi dergilerde şiir ve araştırma yazıları yayınlandı. Bunun yanı sıra uzun yıllar çeşitli yerel radyolarda sunuculuk ve kültürel proğram yapımcılığı yaptı. Yerel araştımalara ağırlık veren yazarın araştırma ve şiirleri, Sandıklı Yurt Sesi, Sandıklı Sesi, Sandıklı Yıldızı, Sandıklı Termal gazetelerinde yazı dizisi olarak yayımlandı. Şairlik yönü ağır basan yazar değişik antolojilerde de yer almıştır. Bunlardan bazıları şöyledir, Türkiye Ozanlar Antolojisi, Afyonkarahisarlı Halk Ozanları Antolojisi, Ozanlar Güldeste, Ozanlar Duygu Seli, Anonim Üç, Çam sakızı Çoban Armağanı. Sandıklı araştırmaları konusunda çeşitli komisyonlarda görev almıştır. Yayınlanmış Ortak çalışmaları: Yakamoz (Şiir) Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.1 Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.2 Gün Olur Asra Bedel Sandıklı Kilimleri Yazarın yayınlanmış diğer serleri ise şöyledir; -Elif (Şiir) -Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı -Sandıklı Folkorundan Damlalar Cilt.1 -Şifalı Frigyanın İncisi Hüdai Kaplıcaları -Oku Beni Yaz Beni / Şehitler Destanı -Yunus Emre Türbesi -Sandıklı Ulu Cami -Tarihi Sandıklı Hisarı -Hüdai Kaplıcaları -Akdağ Tabiat Parkı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle ilgili Halk İnançları Cilt.1 -Dediler ki Vatan Sağolsun, Sandıklı'lı Şehitlerimiz. Araştırma çalışmaları devam eden yazar çeşitli bilimsel toplantılarda Sandıklı ile ilgili bildiriler sunmuştur. 2011 yılında yapılan Sandıklı Araştırmaları Sempozyumunda düzenleme kurulu üyeliğini de yapan yazar,“Sandıklı Türbeleri ve Halk Kültürüne Etkileri” isimli bir bildiri sunmuş olup sempozyum bildirileri Ege Üniversitesi tarafından aynı isimle kitaplaştırılmıştır. Yazarın hazırlığı tamamlanmış baskıya hazır eserleri ise şöyledir; -Geçmiş Zaman olur ki Fotoğraflarla Sandıklı Cilt.3 (Komisyon) -Şeyh Safa Hayatı ve Divanı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle İlgili Halk İnançları Cilt.3 -Sandıklı Yöresinde Mani Söyleme Geleneği ve Sandıklı Halk Manileri -Sandıklı Efsaneleri -Sandıklı ve Çevresinde Masal Söyleme Geleneği ve Sandıklı Masalları -Sandıklı Folklorundan Damlalar-2 -Gurbette Yalnız bir Şair, Sandıklı'lı Fikri -Sandıklı'lı Şair ve Yazarlar Antolojisi -Sandıklı ve Çevresinde Eğlence Kültürü (Çocuk ve Yetişkin Oyunları) -Sandıklı ve Çevresinde Köy Odası Geleneği -Han Buyruğu (Şiir) -Zemheride Açan Çiğdem (Şiir) -Köyden Şehre Mektuplar (Şiir) -Sandıklı'da Sporun Dünü Bu günü -Kaybolan Değerlerimiz -Sandıklı Halkevi Kuruluş ve Faaliyetleri -Şiirlerle Sandıklı Antolojisi -Hikayeli Sandıklı Türküleri ve Yeni Türkü Derlemeleri Araştırması devam eden çalışmaları: -Sandıklı ve Çevresinde Halk Hekimliği ve uygulamaları -Tarih ve Folklor Açısından Kasaba ve Köylerimiz / -Sandıklı'da Kitabeli Yapılar ve Sandıklı Kitabeleri -Sandıklı ve Çevresinde Halk İnançları ve Uygulamaları -Meşhur Lakaplar ve Hikayeleri -Sandıklı Sözlüğü gibi araştırma çalışmaları devam etmektedir. Araştırmaya olan merakı ile ortaokul sıralarında Osmanlı Türkçesini öğrendi. Öğrenim hayatına ise Anadolu Üniversitesi Tarih Fakülte- sinde devam etmekte olan yazar halen Dinar Pancar Ekicileri Kooperatifi Sandıklı Satış Mağazasında görevli olup evli ve üç çocuk babasıdır.

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Blue And Black WP Theme
İstanbul escort