PENTAPOLİS ŞEHİRLERİ- EUCARPEİA-OKARPİYA (EMİRHİSAR)
20 Aralık 2012
08:33
2145 Kez Okundu

PENTAPOLİS ŞEHİRLERİ- EUCARPEİA-OKARPİYA (EMİRHİSAR)

e-2Truva Kralı’nın kızı Eucarpeia (Okarpiya) adına Miladdan önce  1150 yıllarında kurulmuştur.   Bu  şehrin yeri uzun uzun tartışmalar ve araştırmalar neticesinde İlçemiz  Emirhisar Köyü’nde olduğu  ortaya  çıkmıştır.  Yukarı Glacus (Klaudros – Gılandıras – Karadirek) vadisindeki  şehirlerden  Eucarpeia, klasik ve Bizans dönemine ait Sandıklı Ovasının beş   şehrinden  oluşan  Pentopolis’ in  en önemli şehridir.     Eucarpeia bugünkü Emirhisar köyünün kuzeyindeki tepede yer almaktadır.

Hamilton 1937 yılında burada incelemelerde bulunmuş fakat buranın adını kitabında Emirhasan olarak vermiştir.

Ramsay ise burayı 1883 yılında gezmiştir. Eucarpeia kalıntıları günümüzde bile farkedilebilmektedir.  Ramsay  Eucarpeia’nın batı yakasında lahit yapılması için bir parçası kesilmiş kayanın üzerinde Yunanca  bir yazıt bulmuştur.  Birbirlerine  çok  yakın olan bu şehirler  Roma Cumhuriyet çağında serbest şehir  olarak para basmaya başlamış ve aralarında bir birlik kurarak Pentapolis adını almışlardır.  Eucarpeia ise Pentapolis’in consul merkezi oldu.  Pentapoliste Hristiyanlık gizlice pek erken yayıldığından Hiearapolis  diğerlerinden üstün durum aldığından şehrin merkezi buraya taşındı. Beş  şehirden  üçü olan;Otrus,Eucarpeia ve Brozos Roma  çağında Glaukos adını  alan Karadirek (Gılandras) Küfü Çayı üzerinde yer almış bulunuyorlardı. Küfü  ve  Karadirek  Çayı  boyuncaEumenia (Çivril-Işıklı)’ dan gelen büyük Roma yolu bu üç şehirden geçiyordu.  Apemia’dan  (Dinar)  gelen  ve  Stektorium’a  (Menteş) uğrayan  güney  yolu  ise Hierapolis’ten geçerek Brozos’ta birleşip küçük  Sincanlı  Hasan  belinden Kidyessus’e (Küçük höyük) geçiyordu.

e-1Hamiton’un    tarifinden  ve  mekanların  genel   karakterinden Eucarpia’nın  bölgede başkent olduğu ve Pentapolisteki en zengin şehrin  burası olduğu sonucuna varılmıştır.Ramsay’da Hamiton’un bu görüşüne katılıyor ve ayrıca Eucarpia’nın bölgenin ticari merkezi olduğunu söylüyor. Eucarpitikon  (Eucarpiaovası)  olarak  anılanşehrin  adı  bronz  sikkelerin  üzerine  basılmıştır. Bu  şehir  Roma Cumhuriyet  ve  krallık  dönemlerinde bir çok bahane ile para basmıştır.Paralarında belediye başkanları ve yöneticilerin adlarına yer verilmiştir. Şehrin  kendine  özgü  geyikli  Artemis’i ve şehrin adına kurulduğu prenses Eucarpeia’nın resimleri ile  tapınağındaki  diğer Kybele, Dionizos, Hermes, Poseidon,Asklepios putlarına ait resimler bulunmaktadır.Gordionos çağında (Miladi :238-244 yıllarında),yeni bir  tapınak   yapılmıştır. Bu tapınağın içersinde; Thyke  ilahesi  ile gösterilmiştir.Dini törenler,festivaller ve açılış törenleri nedenleri ile para basılmıştır. Daha sonra İmparator Hadrian döneminden itibaren sikkelerin üzerine şehrin kendi adı basılmıştır.

Eucarpia’da M. Auralius’a ithaf edildiği bilinen  bir grup heykelin olduğu  bilinmektedir. Bu  heykellerdeki   çizimlerde,  avcı  Artemis temsil edilmiştir.  Artemis’in sol  kolu küçük bir idolün üzerinde durmakta  bir  yandan  da sağ kolu sadaktan bir ok atmak için yükselmiş  bulunmaktadır. Artemisin  sağında  ise  bir  geyik  ona   doğru bakmaktadır.Küçük idol ise eski  bir  tanrıçayı  ilkel  şekliyle  temsil etmektedir.Başında polos olan küçük  heykelin  sağ  eli  göğsünün üzerinde  sol  eli  ise  e-3yanına  sarkık  durmaktadır. Ramsay’ın  öne sürdüğü görüşe göre bu heykel  Eucarpia’daki  Artemis  tapınağında bulunuyordu.Bu tapınağın M.Auralius adına yeniden yapıldığı görülmektedir. Böyle masraf gerektiren bir işi üstlenmek için merkezi hükümetten izne ihtiyaç vardı.  Bu  izin  C.  Claudius  Flaccus’un iyi ilişkileri sayesinde  elde  edilmiştir.  Onlarında  bu  hizmetleri basılan paralar üzerinde anıldı. Eucarpia’da sikke  basma  işlemi  Augustus zamanından Volusian zamanına kadar devam ettiği  görülmektedir.   Sikkeler;  yarı  bağımsız sikkeler  ve  İmparatorluk dönemi sikkeleri olarak  basılmıştır.

Augustos  zamanında Eucarpia Glaukos vadisinde  yer  alan  Pentapolis  şehirleri arasında sikke  basan  tek  şehir   olması  Eucarpia’nın önemini daha da ortaya çıkarmaktadır. Augustos zamanında sikkeler üzerinde EYKAPITITIKOY yer almaktadır. Eucapeia akropolü, geçen  yüzyıla  kadar  hala görünen Roma dönemine  ait  şehir  surları ve birkaç binanın bulunduğu  yer  Emirhisar  Köyü’nün  Kuzey batısında bulunan bir tepe üzerindedir.Bunlar define ve antika avcıları tarafından yıllarca yapılan tahribat  sebebiyle  harap edilmiştir. Ama buradan çıkmış olan birkaç sütun,Afyon Müzesi’nde bulunmaktadır.
Şimdiye kadar  incelemiş olduğumuz Pentopolis şehirlerinde hiçbir resmi  kazı  yapılmamış, bulunan tarihi kalıntı ve eserler ise şahıslardan temin edilebilmiştir.Kısaca  Pentopolis  şehirlerinin  en önemli bir şehri olan Eucarpeia Roma  döneminde yarı özerk konumuyla ve imparator adına bronz sikkler basan tek pentopolis şehridir, diyebiliriz.

e-4

Afyon arkeloji müzes’indeki bu yerlere ait eserlerin müzeye  geliş şekline  bakacak  olursak  hiçbirisinin kazı sonucu değil satın alma ve hibe şekliyle geldiği görülmektedir. Ecarpeia şehrinin sosyal hayatı ve şehirde ne gibi anıt ve yapıların bulunduğu  hakkında  bilgiler  ancak  yerinde  yapılacak  kazılar ve araştırmalarla gün yüzüne çıkacaktır.

emirhisar höyük

 

 

 

 

 

 

 

 

emirhisar kalesi

 

Ali Osman Karakuş hakkında:
Ali Osman KARAKUŞ 1977 yılı kışında Sandıklı'da doğdu. İlkokulu Bekteş Köyünde, Liseyi ise Sandıklı Lisesinde okudu. Yayın hayatına şiirle ilkokul sıralarında başladı. Şiirlerinde Ozan Çulsuz mahlasını kullanmaktadır. Türk Yurdu, Türk Yurtları, Türk Edebiyatı, Yesevi, Sevgi Yolu, Gülpınar,Ozanca,Beldemiz Afyon,Dört Mevsim Sandıklı, Pankobirlik gibi dergilerde şiir ve araştırma yazıları yayınlandı. Bunun yanı sıra uzun yıllar çeşitli yerel radyolarda sunuculuk ve kültürel proğram yapımcılığı yaptı. Yerel araştımalara ağırlık veren yazarın araştırma ve şiirleri, Sandıklı Yurt Sesi, Sandıklı Sesi, Sandıklı Yıldızı, Sandıklı Termal gazetelerinde yazı dizisi olarak yayımlandı. Şairlik yönü ağır basan yazar değişik antolojilerde de yer almıştır. Bunlardan bazıları şöyledir, Türkiye Ozanlar Antolojisi, Afyonkarahisarlı Halk Ozanları Antolojisi, Ozanlar Güldeste, Ozanlar Duygu Seli, Anonim Üç, Çam sakızı Çoban Armağanı. Sandıklı araştırmaları konusunda çeşitli komisyonlarda görev almıştır. Yayınlanmış Ortak çalışmaları: Yakamoz (Şiir) Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.1 Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.2 Gün Olur Asra Bedel Sandıklı Kilimleri Yazarın yayınlanmış diğer serleri ise şöyledir; -Elif (Şiir) -Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı -Sandıklı Folkorundan Damlalar Cilt.1 -Şifalı Frigyanın İncisi Hüdai Kaplıcaları -Oku Beni Yaz Beni / Şehitler Destanı -Yunus Emre Türbesi -Sandıklı Ulu Cami -Tarihi Sandıklı Hisarı -Hüdai Kaplıcaları -Akdağ Tabiat Parkı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle ilgili Halk İnançları Cilt.1 -Dediler ki Vatan Sağolsun, Sandıklı'lı Şehitlerimiz. Araştırma çalışmaları devam eden yazar çeşitli bilimsel toplantılarda Sandıklı ile ilgili bildiriler sunmuştur. 2011 yılında yapılan Sandıklı Araştırmaları Sempozyumunda düzenleme kurulu üyeliğini de yapan yazar,“Sandıklı Türbeleri ve Halk Kültürüne Etkileri” isimli bir bildiri sunmuş olup sempozyum bildirileri Ege Üniversitesi tarafından aynı isimle kitaplaştırılmıştır. Yazarın hazırlığı tamamlanmış baskıya hazır eserleri ise şöyledir; -Geçmiş Zaman olur ki Fotoğraflarla Sandıklı Cilt.3 (Komisyon) -Şeyh Safa Hayatı ve Divanı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle İlgili Halk İnançları Cilt.3 -Sandıklı Yöresinde Mani Söyleme Geleneği ve Sandıklı Halk Manileri -Sandıklı Efsaneleri -Sandıklı ve Çevresinde Masal Söyleme Geleneği ve Sandıklı Masalları -Sandıklı Folklorundan Damlalar-2 -Gurbette Yalnız bir Şair, Sandıklı'lı Fikri -Sandıklı'lı Şair ve Yazarlar Antolojisi -Sandıklı ve Çevresinde Eğlence Kültürü (Çocuk ve Yetişkin Oyunları) -Sandıklı ve Çevresinde Köy Odası Geleneği -Han Buyruğu (Şiir) -Zemheride Açan Çiğdem (Şiir) -Köyden Şehre Mektuplar (Şiir) -Sandıklı'da Sporun Dünü Bu günü -Kaybolan Değerlerimiz -Sandıklı Halkevi Kuruluş ve Faaliyetleri -Şiirlerle Sandıklı Antolojisi -Hikayeli Sandıklı Türküleri ve Yeni Türkü Derlemeleri Araştırması devam eden çalışmaları: -Sandıklı ve Çevresinde Halk Hekimliği ve uygulamaları -Tarih ve Folklor Açısından Kasaba ve Köylerimiz / -Sandıklı'da Kitabeli Yapılar ve Sandıklı Kitabeleri -Sandıklı ve Çevresinde Halk İnançları ve Uygulamaları -Meşhur Lakaplar ve Hikayeleri -Sandıklı Sözlüğü gibi araştırma çalışmaları devam etmektedir. Araştırmaya olan merakı ile ortaokul sıralarında Osmanlı Türkçesini öğrendi. Öğrenim hayatına ise Anadolu Üniversitesi Tarih Fakülte- sinde devam etmekte olan yazar halen Dinar Pancar Ekicileri Kooperatifi Sandıklı Satış Mağazasında görevli olup evli ve üç çocuk babasıdır.

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Blue And Black WP Theme