PENTAPOLİS ŞEHİRLERİ- STEKTORİUM (MENTEŞ KASABASI)
20 Aralık 2012
08:51
2320 Kez Okundu

PENTAPOLİS ŞEHİRLERİ- STEKTORİUM (MENTEŞ KASABASI)

İlçemize bağlı bir kasaba olan Menteş Kasabası ilk Firik gelişlerinde  kurulmuştur.  Roma  İmparatorluğuna  bağlı  Stektorion  bu dönemde sikke basmıştır.

s-3Bu sikkelerde dikkat çeken en önemli önemli şey ise şimdiki Türk sancaklarında ki gibi ay yıldızlı alem bulunmasıdır.

(Bu sikkeler Afyonkarahisar Arkeoloji  Müzesi’nde Firikya Sikkeleri katoloğunda  oldukça  fazladır.)  Şehrin  bulunduğu yer tam olarak kasaba yakınlarında  bulunan  Kocahöyük denilen bir tepenin üzeridir. Yapılan kazılar neticesinde bu höyüğün yamacında küçük bir  tiyadronun kalıntıları ortaya çıkarılmıştır. Kasabada,horasan erenlerinden  olduğu  söylenen   Menteş  Baba  Türbesi  yanında  eski şehrin  yerinin  belirlenmesini  sağlayan  İmparator Nerva onuruna Latince  bir  yazıt  ve  Bizans  mimarisine ait çeşitli parçalar ortaya çıkarılmıştır. Yine  tepeye  yakın bir civarda,dönemi bilinmeyen ve harç kullanılmadan taşlardan  yapılmış  büyük  bir  kale  ile  batıya doğru uzanan dağlarda bir kaç  küçük  kilise temelleri  ortaya  çıkarılmıştır.   Pausanias’a göre  Stektorion   hudutlarının  içinde,kahraman  Mygdon’un mezarı vardır. Diyebiliriz ki,Firik  tarihi  bakımından  çok  önemli  bir  yer olarak  kabul edilen burası,büyük ve tanrısal Firik   Kralı  olarak  kabul  edilen ve Sakarya Savaşları’nda  ordusunun  başında savaşan Migdon’un burada  ölmesidir.  Adına, anıtsal bir mezar (büyük bir temülüs) yapılmıştır.

(Sandıklı Ovası’nda Başağaç’tan başlayarak Karadirek,   Emirhisar,  Menteş  ve    Kusura çevrelerinde bir çok  mezar  tepeciği  (temülüs) bulunmaktadır.

s-2  Buna göre kahraman ve tanrısal Firik kralı Migdon’un  mezarını  Akdağ  yamaçlarındaki temülüslerin birisi olabileceği  akla daha yatkındır. Hoöer, Mygdon  için Otreus ile birlikte Friglerin lideri olarak bahsetmektedir.

Akdağ  eteklerinde  yer alan Stektorion’da Menteş baba türbesinin kuzey batı köşesindeki temelde kullanılmış olan  “stektorion’luların İmparator Nerva’ya  saygılarını”  şeklindeki  temelde  kullanılan bu latince  yazıt  Stektorion’un yerini  kesinleştirmiştir. Bu yazıtın tarihi ise M.S. 90-96 yılları olarak kabul edilmektedir.Daha sonraki yıllarda ise Menteş  Köyü  Camisi  yenilenirken  bulunan  bu  iki  yazıtta daha Stektorion’un adına rastlanmıştır.  Yapılan  araştırmalar  neticesinde şehrin tam  olarak yerinin Menteş Kasabası’nın yaklaşık 4 km.Kuzey doğusunda ve Alamescit köyünün 2 km. Güney batısındadır. Bu mevki   Apameia’dan  Hierapolis  ve  Eucarpia’ ya  kadar uzanan yol üzerindedir.STEKTORİON’un kurucusu olarak ise Amazonlarla yapılan savaşlara  katılan  Phrygralı  iki prensten biri  olan Mygdon‘dur” diyebiliriz.  Ramsay  Mygdon’un  mezarı   konusunda araştırmalar  yapmış  olup  Eucarpeıa  (Emirhisar)’ ın  kuzeyindeki  tepelerin alçak bir sırtında  yer  alan  üç  tümülüsün  en  büyüğünü Mygdon’un kabul etmiştir.

STEKTORİON’da  üzerine  yazılı sikkeler Lucius Verus adına 161-169 da basılmıştır. M.Aurelius ve Philip arasında STEKTORİON’da sikkeler  basılmıştır. STEKTORİON’da  sikkeler  üzerinde  görülen yönetici isimleri ise şöyledir; M.Aurelius,Faustina 2,Demos, Helios, Herakles,Saragis,Commodus, Philit 1. STEKTORİON sikkeleri üzerindeki başlıca tipler ise,Herakles başı, Sarapis,  Boule, Hiera  Boule, Demos, Helios, Dionysos, Aslepios, Hygeia, Bucranium  hilal  ve  iki  yıldız,  Zeus,  Athena, Kahraman Mygdon, Biga içinde Ares’i sayabiliriz.

s-1

Kaynak.Ali Osman Karakuş, Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı Syf.45-47 Malatya 2008

Ali Osman Karakuş hakkında:
Ali Osman KARAKUŞ 1977 yılı kışında Sandıklı'da doğdu. İlkokulu Bekteş Köyünde, Liseyi ise Sandıklı Lisesinde okudu. Yayın hayatına şiirle ilkokul sıralarında başladı. Şiirlerinde Ozan Çulsuz mahlasını kullanmaktadır. Türk Yurdu, Türk Yurtları, Türk Edebiyatı, Yesevi, Sevgi Yolu, Gülpınar,Ozanca,Beldemiz Afyon,Dört Mevsim Sandıklı, Pankobirlik gibi dergilerde şiir ve araştırma yazıları yayınlandı. Bunun yanı sıra uzun yıllar çeşitli yerel radyolarda sunuculuk ve kültürel proğram yapımcılığı yaptı. Yerel araştımalara ağırlık veren yazarın araştırma ve şiirleri, Sandıklı Yurt Sesi, Sandıklı Sesi, Sandıklı Yıldızı, Sandıklı Termal gazetelerinde yazı dizisi olarak yayımlandı. Şairlik yönü ağır basan yazar değişik antolojilerde de yer almıştır. Bunlardan bazıları şöyledir, Türkiye Ozanlar Antolojisi, Afyonkarahisarlı Halk Ozanları Antolojisi, Ozanlar Güldeste, Ozanlar Duygu Seli, Anonim Üç, Çam sakızı Çoban Armağanı. Sandıklı araştırmaları konusunda çeşitli komisyonlarda görev almıştır. Yayınlanmış Ortak çalışmaları: Yakamoz (Şiir) Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.1 Geçmiş Zaman Olur ki Fotoğraflarla Sandıklı cilt.2 Gün Olur Asra Bedel Sandıklı Kilimleri Yazarın yayınlanmış diğer serleri ise şöyledir; -Elif (Şiir) -Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Tarihte Sandıklı -Sandıklı Folkorundan Damlalar Cilt.1 -Şifalı Frigyanın İncisi Hüdai Kaplıcaları -Oku Beni Yaz Beni / Şehitler Destanı -Yunus Emre Türbesi -Sandıklı Ulu Cami -Tarihi Sandıklı Hisarı -Hüdai Kaplıcaları -Akdağ Tabiat Parkı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle ilgili Halk İnançları Cilt.1 -Dediler ki Vatan Sağolsun, Sandıklı'lı Şehitlerimiz. Araştırma çalışmaları devam eden yazar çeşitli bilimsel toplantılarda Sandıklı ile ilgili bildiriler sunmuştur. 2011 yılında yapılan Sandıklı Araştırmaları Sempozyumunda düzenleme kurulu üyeliğini de yapan yazar,“Sandıklı Türbeleri ve Halk Kültürüne Etkileri” isimli bir bildiri sunmuş olup sempozyum bildirileri Ege Üniversitesi tarafından aynı isimle kitaplaştırılmıştır. Yazarın hazırlığı tamamlanmış baskıya hazır eserleri ise şöyledir; -Geçmiş Zaman olur ki Fotoğraflarla Sandıklı Cilt.3 (Komisyon) -Şeyh Safa Hayatı ve Divanı -Sandıklı Türbeleri ve Türbelerle İlgili Halk İnançları Cilt.3 -Sandıklı Yöresinde Mani Söyleme Geleneği ve Sandıklı Halk Manileri -Sandıklı Efsaneleri -Sandıklı ve Çevresinde Masal Söyleme Geleneği ve Sandıklı Masalları -Sandıklı Folklorundan Damlalar-2 -Gurbette Yalnız bir Şair, Sandıklı'lı Fikri -Sandıklı'lı Şair ve Yazarlar Antolojisi -Sandıklı ve Çevresinde Eğlence Kültürü (Çocuk ve Yetişkin Oyunları) -Sandıklı ve Çevresinde Köy Odası Geleneği -Han Buyruğu (Şiir) -Zemheride Açan Çiğdem (Şiir) -Köyden Şehre Mektuplar (Şiir) -Sandıklı'da Sporun Dünü Bu günü -Kaybolan Değerlerimiz -Sandıklı Halkevi Kuruluş ve Faaliyetleri -Şiirlerle Sandıklı Antolojisi -Hikayeli Sandıklı Türküleri ve Yeni Türkü Derlemeleri Araştırması devam eden çalışmaları: -Sandıklı ve Çevresinde Halk Hekimliği ve uygulamaları -Tarih ve Folklor Açısından Kasaba ve Köylerimiz / -Sandıklı'da Kitabeli Yapılar ve Sandıklı Kitabeleri -Sandıklı ve Çevresinde Halk İnançları ve Uygulamaları -Meşhur Lakaplar ve Hikayeleri -Sandıklı Sözlüğü gibi araştırma çalışmaları devam etmektedir. Araştırmaya olan merakı ile ortaokul sıralarında Osmanlı Türkçesini öğrendi. Öğrenim hayatına ise Anadolu Üniversitesi Tarih Fakülte- sinde devam etmekte olan yazar halen Dinar Pancar Ekicileri Kooperatifi Sandıklı Satış Mağazasında görevli olup evli ve üç çocuk babasıdır.

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

sikiş
Blue And Black WP Theme