YUNUS EMRE’NİN SANDIKLISI -2
07 Aralık 2012
18:16
4406 Kez Okundu

SANDIKLILI  YUNUS EMRE       

            Yunus Emre’nin Anadolu’da pek çok mezarı ,türbesi ve makamı vardır.Bunların çoğu  halk rivayetleri arasında söylene gelmiş,sağlam bir belgeye dayanmayan menkıbelerdir.Yunus Emre’den yüzyıllar sonra yazılmış bazı kitaplardaki verilen bilgelerde halk söylentilerine dayandığı için geçerli değildir.Yunus Emre’ye ait olduğu bildirilen bazı arşiv belgelerindeki olaylar,yer isimleri,kişiler ve tarihler arasındaki uyumlar iyi incelenmedi için yanlış yönlendirilmiştir.

 Yunus Emre’nin Türbelerinin olduğu yerler:

 1.      Afyon Sandıklı Çay Köy

  1. 2.      Afyon Döğer
  2. 3.      Eskişehir Sarıköy
  3. 4.      Karaman
  4. 5.      Isparta Keçiborlu Emreler Geresini
  5. 6.      Konya Doğanhisar Koçaş Köyü
  6. 7.      Aksaray
  7. 8.      Kula Emre Köy
  8. 9.      Bursa
  9. 10.  Erzurum-Tuçcu Köyü
  10. 11.  Isparta-Uluborlu
  11. 12.  Ünye
  12. 13.  Tire
  13. 14.  Sivas
  14. 15.  Kırşehir
  15. 16.  Bolu
  16. 17.  Bandırma
  17. 18.  Isparta-Eğridir
  18. 19.  Niğde

Bu günü kadar yapılan araştırmalarda bunların çoğunda mezar bile olmadığı ortaya çıkmıştır.Yine iddia edilen mezarların çoğununda Yunus Emre’den sonra yaşamış isim benzerliği olan Yunus Emreler olduğu görülmüştür.

Bu günü kadar yapılan araştırmalarda Yunus Emre’nin Türbesi konusu iki yerde yoğunlaşmıştır. Fakat bu iki yerdeki Yunus Emre Türbesi olarak iddia edilenlerin,Bizim Yunus Emre  olmadığı kesinleşmiştir.

     1.Eskişehir Sarıköy’deki Yunus Emre Türbesi:Yunus Emre’nin türbesini Eskişehir  Sarı Köy’de arayanların ileri sürdüğü fikirler,bilgiler hayali olup,sunulan belgeler incelendiği  zamanlar Yunus Emre ile ilgisi olmadığı görülecektir.Bu görüşü  savunanlar:

1.1.Sivrihisarlı  Baba Yusuf(Ö.1511) “Mevhub-i Mahbub” isimli eserinde:

Azizlermiş hususa Yunus Emre

   Edermiş zühd ü uzlet uyup emre

   Bu yerdedir bu zümrenin mezarı

  Müşerref eylemişlerdir diyor.” Şiirde görüldüğü gibi Baba Yusuf bu sözleri bir

rüyaya dayanarak söylemiştir.

1.2.Yunus Emre’nin Sarıköyde olduğu iddia eden belgeleri incelediğim zaman  burada yatan kişinin Sarı Köy’de çiftliği olan Yunus Emir Bey olduğu görülecektir.[1]Bu belgelerden bir tanesini aşağıda sunuyorum.Ayrıca bu konuda ileri sürülen  belgelerde tarih,yer ve kişi isimleri tutarsıdır.             

 

1.3-Yunus Emre’nin Eskişehir Sarıköy’de olduğu iddia eden  aşağıdaki belge incelendiği zaman ,burada yatan kişinin Yunus Emre olmadığı Emrullah Yunus Sami olduğu görülecektir

2. Karaman’da Yunus Emre Türbesi: Yunus Emre’nin Türbesinin Karaman’da olduğunu savunanların iddiaları incelendiği zaman,bunların hiçbirisinin bizim Yunus Emre olmadığı görülecektir.

2.1.Burhan Toprak BOA.H.1175/M.1762 tarihli belgede,”Karaman’da Kirişçi Baba Zaviyesi(Medine-i Larende’de medfun merhum ve mağfurileh Yunus Emrem Zaviyesi’nin) mütevellisi Seyyid Ali’nin  ölümü ve oğlunun bulunması dolayısıyla yerine Sofuzade İsmail Halife tayin için Karaman kadısına yazılmıştır.”

Bu vesikadaki cami Kirişçi Baba Camisi  ve zaviyesidir.H.918/M.1512 tarihli vakfiyesini inceledim.Yunus Emre ismi geçmemektedir.Vakfiyede geçen ”Larende’de vaki Yunus Emrem türbe-i şerefesinin zeytin yağı bahası olarak on iki günde tahsisatı” cümlesi Yunus Emre’yi Karaman’a götürmez.

2.2. Konya Kadısına Şeyh Hasan Nesip  Efendi tarafından H.918/M.1512 tarihinde  düzenlenin vakfiyenamede  geçen şahitler arasında “Şeyh Yunus Baba el-maruf  postnişi Kirişçi Baba” Şeyh Yunus Baba ismindeki tekkenin posnişi(şeyhi) öldükten sonra  caminin bitişiğindeki takkenin haziresine gömülmüştür. Bu mezarda  Yunus Baba ismi zamanla Yunus Emrem olarak halkın beynin değişir.Araştırmacılar vesikalardaki  Yunus Baba isminden hareketle Yunus Emre’yi Karaman’a götürmüşlerdir.

2.3.Abdülbaki Gölpınarlı ,Kirişçi Camisi’nin Şeyh Hüseyin oğlu Kirişçi Baba denen birisi tarafından cami ve zaviye olarak yaptırıldığını söyler.Caminin haziresindeki mezarın birisi Kirişçi Baba tekkesi şeyhi Karamanlı Katipzade Yunus’a aittir.Diğeri ise cami ve tekkenin banisi Kirişçi Baba’ya aittir[1]

Yunus Emre’nin Türbe’sinin Karaman’da veya Eskişehir Sarıköyde olduğuna dair 50’den fazla belge inceledim. Hiç birisinin Bizim Yunus Emre’ye ait olmadığını gördüm.

3.Sandıklı’da Yunus Emre Türbesi: Yunus Emre konusunda araştırma yapanların , araştırmalarını Eskişehir ve Karaman üzerinde yoğunlaştırmışlar,ama bir sonuca varmamışlardır.Sandıklı dışındaki diğer yerdeki türbeler rivayet olup,gerçekle ilgisi yoktur.

Yunus Emre’yi Sandıklıya götüren belge ve bilgiler:

 

3.1.Yunus Emre’nin yetişmesinde etkili olan mürşitlerinin seceresi:

Yunus Emre bu mürşitlik zincirini şu beyit ile söyler:

Yunus Tapdukdan oldu ,hem Barak’dan Saltuk’a

                         Güç kıldı,çün bu sır ben nice nihan olam”  

          a.Saru Saltuk:Türbesi Sandıklı Saltuk Sultan köyündedir.[1]Barak Babayı irşad etmiştir.

b.Barak Baba:Türbesi Sandıklı merkezdedir [2].Tapduk Emre’yi irşat etmiştir.

          c.Taptuk Emre:Türbesi Çayköydedir[3] Hacı Bektaşi Veli’nin izniyle Yunus Emre’yi irşat etmiştir.

d.Yunus Emre:Türbesi  Sandıklı Merkez Yunus Emre Mahallesindedir.(eski Çay Köyde).İnsanlığı irşad etmiştir.

Bu mürşitler zincirinin Sandıklıda olması,Yunus Emre’nin Sandıklılı olduğunu gösterir.Yunus Emre’nin mürşitler zinciri Sandıklı dışında hiçbir yerde yoktur.          3.2.Sandıklı’nın yetiştirdiği Şeyh Hamza 1758 tarihinde yazdığı manzumede Yunus Emre’nin türbesinin  Sandıklı Çay Köy’de olduğunu söyler.

Çay köydür iki dere arası

Yunus Emre’dir onun aşinası

Gel  sorarsan Taptuk Emre

O’dur hocalar hocası

3.3.Lami Çelebi Nefahatü’l-Üns   isimli eserinde  Yunus Emre’nin türbesinin İki çayın birleştiği yerin kurbunda yatır [4]diyerek Sandıklı’da olduğunu söyler.

3.4.Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 1327/1911 tarihli bütçe  cetvelinde : “1327 senesi kura-yı mevkufe aşar bedelatı  sülüsanı olan 530 guruş 26 paranın tevkifi ve sülüsü olan 265 kuruş 14 paranın itası mukarrredir.[5]Sandıklı Çayköy’deki Yunus Emre Zaviyesine aittir.

3.5. 1880 tarihli Hüdavendigar Salnamesinde Sandıklı Çayköy’de Yunus Emre metfundur.”[6]  Yazılıdır.

            3.6.Sandıklı Tapu Sicil Müdürlüğündeki  414 Ada,12 parsel,55,95 pafta,1239 sayfada kayıtlı Yunus Emre’nin hocası Taptuk Emre’ye ait  tapu kaydı.

            Gönüller sultanı Yunus Emre Sandıklı’da yaktığı ışık ile asırlardır insanlığı aydınlatmaktadır.


[1] BOA,2567 numaralyı Avariz Defternideki kayıtlara göre Selçuklu  ve Osmnalı kayıtlarında mevcittir1623  tarihli Avarız kayıtlarında 4 avarız hanesi oturur.

[2] Barak Baba Türbesi Sandıklı ‘da Barak Evleri veya Barak Baba Türbesi olarak bilinir.

[3] BOA,2567 numaralyı Avariz Defternideki kayıtlara göre Selçuklu  ve Osmnalı kayıtlarında mevcittir1623  tarihli Avarız kayıtlarında 9 avarız hanesi oturur.Günümüzdeki  merkez ile birleşmiş,Yunus Emre Mahallesi ismini almıştır.

[4] Çayköy’deki iki çay Çanlı Dere ve  Sel Çayı’dır.

[5] Hüdavendiğar Vilayeti ,Karhisar-ı Sahib Sancağı,nr.522. s.273

[6] HVS (1296/1880)s.473

 


[1] Abdülbaki Gölpınralı”Yunus Emre’nin Yattığı Yer”.1963. s.15


[1] Ankara Kuyudu Kadime Arşivi nr.580 s.191

Dr.Muharrem Bayar hakkında:
Şair ve yazar.1945 yılı Bolvadin doğumlu. Bolvadin Akçeşme İlkokulu (1956), Bolvadin Lisesi (1962), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi (1966) mezunu. Edebiyat öğretmeni olarak Diyarbakır (1966-67), Adala(Salihli) (1967-68) ve Rize'de (1968-69) çalıştı. Daha sonra mesleğini Keçiborlu (Isparta, 1971-75), Sultandağı (Afyon, 1975-77), Bolvadin (Afyon, 1977-86), Sinop (1986-87), Akşehir (Konya, 1987-92) Bolvadin (Afyon, 1992-) Edebiyat Öğretmeni ve idareci olarak sürdürdü. Halen Bolvadin Anadolu Lisesi ve Müdürlüğü görevini yürütmektedir. Arapça,Farsça.Grekçe , Latince ve Fransızca bilir. Öğretmenliği yanı sıra Osmanlı Devlet Arşivlerinde ve noterliklerde Osmanlıca yeminli mütercimlikler yapar. Türkiye Yazarlar Birliği, İLESAM ve EGAY-DER üyesidir. Makalelerini Türk Kültürü, Bakış, Beldemiz (Afyon), Yeşil Akşehir, Pervasız dergi ve gazetelerinde dergisinde yayımladı. Topladığı yazma kitaplar, cönkler, fermanlar, beratlar ile çeşitli illerde sergiler açtı. 1996'da Vesikalara Göre Türkmen Aşiretlerinin İskânı adlı çalışması ile Kültür Bakanlığı Onur Ödülü'nü, 1998'de Afyon - Bolvadin'de Milli Eğitimin Tarihi ile MEB'den takdirname, yaptığı çalışmalardan dolayı 2001 FAK Türk Folkloruna Hizmet Ödülü'nü, Karekeçili Yörük Aşiretinin Tarihi ve İskânı ile Yörük-Türkmen Dernekleri'nin Türk Kültürüne Hizmet Büyük Ödülü, En iyi Araştırmacı-Yazar Ödülü, Balkan Türkleri Hizmet ödülü ile elli civarında çeşitli ödüller aldı. Yurt dışı ve yurt içinde çeşitli üniversite yer aldı. Eserlerinin tamamı değerlendirilerek “Fahri Doktorluk” unvanı verildi.
"YUNUS EMRE’NİN SANDIKLISI -2" yazısına 1 yorum yapılmış
  1.  
    Erhan

    Sayin Bayar , arastirmaniz iyi guzel ama Eskisehir palavrasi , insanlarin zihninde degismedikce , daha dogrusu eskisehirliler bu hurafeden kurtulmadikca degisen fazla bir sey olmaz..

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Blue And Black WP Theme
İstanbul escort