RİSALE-İ MUHAMMEDİYE DİVANI
07 Ekim 2013
08:14
3768 Kez Okundu

Elimde büyük dedelerimden bana intikal eden 450 sayfalık el yazması 172 yıllık bir divanı tanıtmak istiyorum. Adı Risale-i Muhammediye ’dir. Büyük boydur. Kitap kalın deri ile kaplanmıştır. İlk sayfasında görüleceği üzere kenar süsleri vardır. Her kitapta olduğu gibi besmele ile başlamıştır. Şiirin tüm kafiye çeşitleri kullanılmıştır. Tasavvufi özelliği çok fazladır. Bölüm araları kırmızı renkli başlık ile ayrılmıştır. Örnek olarak verilen sayfalarda “Fasl-ı fi dabbetül-arz (yerin nasıl batacağı), Fasl-ı fi-tulu’ş-şemsi min mağrib” (güneşin nasıl batıdan doğacağı) görülmektedir. İlk beyitleri şu şekildedir:
risale
İlâhün vahidün Rabbün-Teâlâ, hüval-lahül-bedi-ul-Hakkul-A’la
Teâlâ zatühü lemma tecella, minel-gaybi ilel-ayni fecella
Ehaddir zatı müstecmi’ sıfatı, tecalla zatına esması mecla
Mukaddestir celâlı kibriyası, kemal-i saltanatta şan-ı ecla

Fi na’t-i Rasullah Sallalahu aleyhi esellem
Ki mahbubunu etti bize irsal, Muhammed Ahmed-ü Mahmudu atfa
Onu kendi içün, halkı onun içün, Yarattı tal’atin etti musaffa
Cemi enbiya ümmettir ona, kamu âlemlere aksa-yı merahna
Ona hadim Eminullah Cibril, makamı kab-ı kavseynü ev edna
—–

risale1

Sebebi te’lif-i Risale-i Muhammediye
Meğer günlerde bir gün emr-i takdir, oturmuştum Gelibolu’da setra
Elimi çekmiştim cümle halktan, dilimde zikri, kalbimde zükra

 

Divan tamamen tasavvufi olarak Hz. Peygamberimizin yaratışından vefatına kadar başından geçen olayları değişik bir yorumla sunmaktadır. Aynı şekilde Kur’an-ı Kerim’de verilen kavimlerin durumu, kıyamet oluşumu gibi değişik konularda divanda sunulmaktadır. Dili tamamen Osmanlı Türkçesi olup yazıldığı dönemin özelliklerini taşır.

Kitabın son iki sayfası; vakfiye ve ketebe sayfasıdır. Vakfiye sayfasında kısaca şu cümleler vardır:  Sahibül-hayrat vel-hasenat İsmail ehli Emine ve kızı Meryem ve gelini Ummuhan ve kerimesi Hatice’nin vakfıdır. Allah Telala onları tul-u amel ile muammer eyledi. Ahirette onlara iman ile göçmeklik nasib-i müyesser eyleye. Ahirete gidenlere kabirleri Cennet bahçesi ola. Bu Muhammediye-i Şerife’yi ahirette onlara şefaatçi eyleye. Ve bu Muhammediye’yi vakf edenlere Allah Teâlâ cemalini göstere. Ve huri kızlarını refik eyleye. Âmin. Ve bu Muhammediye’yi her kim satar ise ve alır ise ce tebdil eder ise Allah Teâlâ dû-cihanda rahmetinden baid eyleyüp, cehennemde muazzep olunan kullarından eyleye.

 

Tanrı rahmet eylesün ol can içün

Fatiha okuya vakfeden ve yazan içün

 

Ketebe sayfasında şu ifadeler vardır: Elhamdü-lillahillezi halakal-levhi vel-kalem… Temmet hezihir-Risaletül-Muhammediye-til-Müştemilat ala evsafi Seyyidina Muhammed… Mustafa bin Hasan  bi-Şuhudizade…fi-yevmil-sebi’ fi sene-i sitte ve hamsine ve mieteyn ve elf.

 

Bu ifadeye göre kitabın yazılış tarihi Hicri 1257-Miladi 1842 yılıdır. Adı geçen kitabın çevirisi halen devam etmektedir. Tamamen Türkçeye çevrilip, sözlüğü ile birlikte basılacaktır.

 risale2

risale3
Aynı el yazma kitabın bir eşini de ilçemizde ————-yapan ————elinde gördüm. Onun ketebe sayfası şu şekildedir:

 

Sahib-ül hayrat vel-hesanat. Vakıf-Vakıf-Vakıf. Temmet Naat-ü Rasûlullah SAV ve alâ alihi ve sahbihil-ümem. Ketebehü ad’afül ibâd ALİ İBNİ MUHAMMED ET-TUHFİ hamiden lillahi ve mussalliyen aâ nebiyyihi ve gafere zünübühü ve setr-i uyubihi ve li cemiul-mü’minine vel-mü’Minat. Eş-şehri fi Rebiu ahir fi Medine-i SANDIKLI mahalle-i Hisar fi sene 1220 (1889)

NOT: Bu yazı 08.11.2010 tarihinde sitede yayınlanmıştı. Sitede yaşanan teknik bir arıza nedeniyle kaybolan söz konusu yazı düzenlenerek yeniden verilmiştir.    

07/10/ 2013

Hüseyin HÜSREVOĞLU

Emekli Öğrt. Araştırmacı-Yazar

Hüseyin HÜSREVOĞLU hakkında:

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

sikiş
Blue And Black WP Theme