YUNUS EMRE’NİN “KUMDAK İÇİNDE ŞİİRİ”
05 Ağustos 2013
16:17
1871 Kez Okundu

Kumdak kelimesi Ortasya dillerinde kullanılan bir kelimedir. Türkiye Türkçesinde bu kelime “Kundak” olarak yerleşmiştir. Türk Dil Kurumu Sözlüğünde şu anlamlar vardır: Yeni doğmuş çocuğu ilk aylarda sıkıca sarıp sarmalamaya yarayan geniş bez, yangın çıkarmak için bir yere konulan tutuşmuş yağlı bez parçası, arabalarda dingil yatağı, tüfeğin namlu yatağı, mısır koçanı, dipçik… Benim büyük dedelerim dülgerlikle uğraşıp, tüfeğin tahta kısmını yaptıkları için soyadımız Kumdakçı idi. Yazımında M-N harfleri karıştığı için büyüklerim değiştirip, lakabımızı soyadı olarak almışlardır. Aşağıda büyük dedemiz Hasan Efendi’ye gönderilen yazıda “Kumdakçı” adı daha bariz görülmektedir:

kumdak

 

1310’da Sandıklı Kazası’nda Meydan Mahallesi’nden Kumdakçı oğlu Hasan Efendi’ye

 

Türkçeyi duru bir şekilde kullanan Yunus Emre’nin “Kumdak İçinde” diye başlayan şiirini-ilahisini duymuşuzdur. Fakat bu ilahinin belge araştırmalarımızda hiçbir yerde Osmanlıca yazımını bulamadım. Ancak büyük Dedem Müderris Kumdakçı oğlu Hasan Efendi’nin bana intikal eden el yazma belgelerinde bu şiire ulaştım. Aynen aşağıda veriyorum. İnternet sitelerinde “Yunus Emre’nin Kumdak İçinde İlahisi”ni eğer ararsanız hiç birinde Yunus Emre adı geçmez. Buna örnek olarak fethigedikli@ixir.com sitesinde verilen “Peygamber İlahisi” şiirini mukayese edebilirsiniz. Ne yazık ki, Yunus Emre’den diye verilen şiirlerin nerede ise hiçbirisi eski Türkçesi ile verilmiyor. Bu nedenle değişik anlamlı şiirler ortaya çıkmakta, verilen mesaj tam alınamamak, yazanın dili Yunus Emre’nin diye okunmaktadır. Şu anda internet sitelerinde bulunan “Kumdak İçinde” şiiri şu şekildedir:

 

PEYGAMBER İLAHİSİ

Seyredin Muhammed’i
Doğmuş nurlar içinde
Ayı günü şâz edilmiş
Yatır kundak içinde

Bağlamışlar elini
Kimse bilmez halini
Zikre vermiş dilini
Okur kundak içinde

Adını koymuşlar Ahmed
Tâ ezelden Muhammed
Ümmetiyçün çeker mihnet
Çeker kundak içinde

…………….ana hayran
Melekler eder seyran
İki cihanda bayram
Yatır kundak içinde

Amine Hatun anası
Halime Hatun dayası
Peygamberlerin hası
Okur kundak içinde

 

Şimdi sizlere elimdeki orijinal Osmanlıca yazılı “Nur Kumdak İlahisi”ni ve transkripsiyonunu sunuyorum. Üstte verilen şiir ile aslı verilen şiir arasında ne kadar fark olduğunu bir kez daha görürsünüz. Türk Halk Edebiyatı, Âşık Edebiyatı ve Divan Edebiyatı’nda şiirlerin son dörtlüğünde mutlaka o şiiri söyleyenin adı/mahlası vardır. Ne yazık ki üstteki şiirde bunu göremiyoruz. Yunus Emre’nin tüm şiirleri orijinal yazımları ile birlikte verilmesinin anlam ve kavram bütünlüğü açısından daha yararlı olacaktır. 19–21. Ekim. 2011 tarihleri arasında yapılan Sandıklı Araştırmaları Sempozyumu’nda görüştüğüm, mesleğinin zirvesinde bulunan katılımcılarla aynı düşünceyi paylaştım. Hem sempozyum düzenleme kurulunda hem de “Sandıklı Tarih içinde Vakfiyeler” bildirimimde; Sandıklı’ya ait tüm belgelerin orijinal yazımları ile birlikte sunulması dile getirdim. Çünkü bilim adamları anlatım ve sunumlarda her zaman belge istemektedir. Tarihi olay ve belgelerde; dededen duyumların, nineden anlatımların, efsanelerin akademik literatürde hiçbir zaman değeri yoktur. Yunus Emre adına herkesin sahip çıkması kadar O’nun eserlerinin de gerçek yazımı ile bilinmelidir. Sandıklı’ya ve yetiştirdiği büyük şahsiyetlere ait belge ve bilgilerin gün yüzüne çıkarılması, bunların bilim çevrelerince incelemeye sunulması, tezlerimizin kabul görmesi ilçemize daha olumlu ve değişik bir atılım sağlayacağını düşünmekteyim.

kumdak1

 

 

BİHİ

Seyredin Muhammed’i, doğmuştur nur içinde

Ümmet Hakk ’tan diler, Allah, yatur kumdak içinde

Bağlamışlar elini, kimse bilmez halini

Zikre vermiş dilini, okur kumdak içinde

Doğuran ana hayran, melekler eder seyran

İki cihanda bayram, Allah, eder kumdak içinde

Sürmelemiş yüzünü, Hakk’a vermiş özünü,

O Sultanın yüzünü, görsek mahşer içinde.

Yakın olur ıraklar, kabul oldu dilekler,
Yeşil donlu melekler, okşar kumdak içinde.

Adın koymuşlar Ahmed, ta ezelden Muhammed,
Ümmet için çeker zahmet, Mevla’m,  bakar kumdak içinde.

Yunus dinler bu işi, akıt gözünden yaşı,

İki cihan güneşi, bakar kumdak içinde.

 

Bu yazı daha önce 03.11.2011 tarihinde bu sitede yayınlanmıştı. Sitede oluşan arıza nedeniyle kaybolan bu şiir tekrar verilmiştir.

05.8.2013

 Hüseyin HÜSREVOĞLU

  Emekli Öğretmen-Yerel araştırmacı-Yazar

Hüseyin HÜSREVOĞLU hakkında:

Cevap Yazın

Doğrulama Sorusunu Cevaplayınız. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

sikiş
Blue And Black WP Theme